རྐང་ཚའི་མཚོ་སྐོར་གྱི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དུས་ཆེན་གྱིས་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་རྒྱུན་འཛིན་བྱས།
རྩོམ་སྒྲིག ལྷ་ཆེན་རྡོ་རྗེ། ཡོང་ཁུངས། རྐང་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་ལྟེ་གནས། བཤེར་འབེབས། ཚེ་བརྟན་བཀྲ་ཤིས།
ཟླ8པའི་མཇུག་ནས9བའི་སྨད་བར་དུ། རྐང་ཚ་རྫོང་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་རླུང་འཕྲིན་ཅུ་ཡིས་ཡུལ་ཚོ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་མཚོ་སྔོན་པོ་མཐའ་ལུང་འབྲོག་རུའི་རིག་གནས(མཚོ་བྱང་རྐང་ཚ)སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་གྱི་ཉམས་ལེན་འགྲན་གཟིགས་བྱེད་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྤེལ་ཡོད། “རི་ཆུའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་། འབྲོག་རུའི་རིག་གནས་འཛིན། མཉམ་དུ་ལེའུ་གསར་འབྲི”ཞེས་པ་བྱེད་སྒོའི་བརྗོད་བྱ་རུ་བཟུང་ནས། “ཤུལ་བཞག་རིག་གནས+ཡུལ་སྐོར+ཐོན་ལས”ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པར་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པར་མ་ཟད། གྲོང་གསེབ་དར་སྤེལ་ལ་ནུས་ཤུགས་གསར་བ་བཏོན།
ཡུལ་ཚོ་དང་གྲོང་རྡལ་སོ་སོའི་བྱེད་སྒོ་ནི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་དང་འབྲེལ་ནས་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞིར་བཟུང་སྟེ།གཟུགས་མེད་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་འགྲེམས་སྟོན་དང་དམངས་སྲོལ་ཉམས་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ། རྐང་ཚ་རྫོང་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་རྐང་ཚ་རྫོང་རྩྭ་ཐང་སྒྱུ་རྩལ་ཚོགས་པས་མཚོ་སྔོན་པོ་མཐའ་ལུང་འབྲོག་རུའི་རིག་གནས(མཚོ་བྱང་རྐང་ཚ)སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་གྱི་ཉམས་ལེན་འགྲན་གཟིགས་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་སྒོར་རོགས་རམ་བྱས། བྱེད་སྒོ་ཡིས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་དང་ཡུལ་སྐོར་བ་ཁྲི1.2ལྷག་འདུས་ཤིང་། ཡུལ་དངོས་སུ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་བྱུང་བས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན། ཡུལ་དེའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་ངོ་སྤྲོད་རྒྱ་ཆེར་བཏང་སྟེ་སྲོལ་རྒྱུན་ལག་རྩལ་དེང་རབས་ཁྲོམ་རའི་ནང་གསོན་ཤུགས་གསར་པ་རྒྱས་པར་བྱས།
གཅིག་ནི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན་གསར་པ་བྱས་ནས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་འབྲོག་ལས་རིག་གནས་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས། ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན་དང་དམངས་སྲོལ་རིག་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན། སྲོལ་རྒྱུན་འགྲན་བསྡུར་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤྱད་དེ། ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པར་མ་ཟད། འབྲོག་ལས་རིག་གནས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོང་བར་བྱས། གཡི་དཀར་འོམ་ལུང་ཡུལ་ཚོའི“སྦྲ་བརྒྱ་འབྲི་སྟོང་གི་བཞོ་འགྲན་ཆེན་མོ”དང་ཇོ་སྐོར་དགོན་པའི་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར《དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན》། རྐང་ཚའི་བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་དང་རྒྱན་གོས་འཁྲབ་སྟོན་བཅས་སྲོལ་རྒྱུན་རོང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ཡུལ་ལྗོངས་རྣམས་ཉམས་ལེན་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ཏེ། འབྲོག་པ་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྨང་གཞི་དང་དུས་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསོན་ཉམས་དོད་པོས་མངོན་པར་བྱས་ཤིང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་གདེང་ཚོད་དང་མི་རིགས་སྤོབས་སེམས་ཆེ་རུ་བཏང་། བྱེད་སྒོ་དེས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི100ལྷག་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ཡུལ་སྐོར་གྱིས་འཛད་སྤྱོད་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་བྱེད་སྒོས་ཡོང་སྒོ་འཕར་སྣོན་གཏོང་བའི་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་བྱུང་ཞིང་། ཁྱོན་བསྡོམས་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་སྣ་ཚོགས600ལྷག་དང་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཐོན་རྫས100ལྷག་བཤམས་འཚོང་བྱས་པ་དང་། ཡུལ་དངོས་སུ་འབྲི་འོ་རྒྱ་མ2000བཙོངས་ཏེ་ཕྱིར་ཚོང་དངུལ་འབོར་སྒོར་ཁྲི7ཟིན་པ་དང་། ཉོ་ཚོང་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན11བཞག་སྟེ། འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་དང་གཞི་ཁྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ལམ་བུ་གསར་པ་འཚོལ་ཞིབ་ཐུབ་ཡོད། གཉིས་ནི་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་མཉམ་དུ་སྤེལ་བས་གྲོང་གསེབ་དཔལ་འབྱོར་སྒུལ་ཤུགས་འཕེལ་བར་བྱས། བྱེད་སྒོ་འདིས“ཤུལ་བཞག་རིག་གནས+ཡུལ་སྐོར+འཛད་སྤྱོད”སྟེགས་བུ་འབད་པས་བསྐྲུན་ཏེ། ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཐོན་རྫས་འགྲེམ་ཚོང་དང་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཕྱུགས་ཟོག་ཐོན་རྫས་འགྲེམ་ཚོང། རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཐོན་རྫས་འགྲེམ་སྟོན་སོགས་བརྒྱུད་དེ་ས་གནས་རང་གི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་བྲིན་ལམ་རྒྱ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡུལ་སྐོར་སྤུས་རྟགས་ཀྱི་མིང་གྲགས་མཐོ་རུ་བཏང་ཡོད། གསུམ་ནི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་། བྱེད་སྒོ་འདིས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ། ཁལ་འགེལ་བ་དང་རྟ་སྒ་བསྟད་པ་སོགས་འབྲོག་ལས་ཁྱད་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་དང་། རྟ་རྒྱུག་དང་གཡག་རྒྱུག མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་གླང་ཆེན་ས་གཤགས། ཐག་འཐེན་སོགས་འགྲན་རྩོད་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བར་མ་ཟད། མི་རིགས་གྱོན་ཆས་དང་ཟས་རིགས་དཔྱད་བསྡུར་འགྲེམས་སྟོན། གཏམ་བཤད་འགྲན་བསྡུར་བཅས་སྤེལ་ནས་འབྲོག་ལས་འཚོ་བ་མཚོན་ཐབས་དང་རྩྭ་ཐང་གི་མི་རིགས་འདིའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་མངོན་ཡོད་ལ། འབྲོག་ལས་རིག་གནས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མངོན་པ་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་དབར་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་མོ་ཡོང་བར་བྱས་ཡོད། བཞི་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ལག་རྩལ་འགྲེམ་གཟིགས་ཁུལ་བཙུགས་ནས་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་འོས་སྦྱོར་བྱེད་སྒོ་སྤེལ། བོད་རིགས་སྣམ་བུའི་གཙེག་དྲུབ་དང་རྐང་ཚའི་བོད་རིགས་གྱོན་ཆས། རུས་བརྐོས། རྡོ་བརྐོས། ཐང་ག་སོགས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཐོན་རྫས་གཅིག་བསྡུས་ངང་འགྲེམས་སྟོན་བྱས། ཐེངས་འདིའི་མཚོ་སྔོན་པོ་མཐའ་ལུང་འབྲོག་རུའི་རིག་གནས(མཚོ་བྱང་རྐང་ཚ)སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་གྱི་ཉམས་ལེན་འགྲན་གཟིགས་བྱེད་སྒོ་ཡིས“ཤུལ་བཞག་རིག་གནས+ཡུལ་སྐོར+གྲོང་གསེབ་དར་རྒྱས”མཉམ་བསྲེས་བྱེད་སྟངས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་སྟེ། ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དེ་ཉིད་འབྲོག་ལས་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་སྒུལ་ནུས་གསར་པར་བསྒྱུར་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་བ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཙུགས་ལ། རྐང་ཚའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་མཚན་སྙན་དང་གྲགས་པ་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཡོད།
རྗེས་ཕྱོགས་སུ། རྐང་ཚ་རྫོང་གིས“སྐྱེ་ཁམས་སྔོན་ལ་འཇོག་པ་དང་མ་ཉམས་པ་རྒྱུད་འཛིན། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས། ཐོན་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད”བཅས་ཀྱི་སྤྱིའི་བསམ་ཕྱོགས་གཞིར་བཟུང་སྟེ། མཚོ་སྔོན་པོ་མཐའ་ལུང་འབྲོག་རུའི་རིག་གནས(མཚོ་བྱང་རྐང་ཚ)སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏིང་ཟབ་བཏང་ནས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར། ཐོན་ལས་ཟུང་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ཏེ། འབྲོག་ལས་རིག་གནས་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གསར་པ་ཡོང་བར་བྱ།
